Przejdź do treści
Nasza droga do doskonałości!
prof. dr hab. Anna Gambin

Eliminacja wykorzystania wzorca izotopowego w badaniach stosunków izotopowych techniką wielodetektorowej spektrometrii mas

Skład izotopowy pierwiastków — informacja o tym, w jakich proporcjach występują różne odmiany atomów danego pierwiastka, różniące się liczbą neutronów w jądrze — dostarcza unikalnych danych o procesach zachodzących w przyrodzie. Subtelne zmiany izotopowe, będące efektem frakcjonowania izotopowego, czyli podziału izotopów między współistniejące fazy, okazały się cennym narzędziem w geochemii, geochronologii i kosmochemii.
Do pomiaru stosunków izotopowych tzw. pierwiastków nietradycyjnych (innych niż węgiel, wodór, siarka, azot i tlen) powszechnie stosowany jest aparat MC-ICP-MS. Technika ta znalazła zastosowanie m.in. w wyznaczaniu wieku geologicznego skał na podstawie rozpadu promieniotwórczego oraz w diagnostyce osteoporozy u kosmonautów poprzez śledzenie zmian składu izotopowego wapnia w moczu.
Dotychczas kluczowym ograniczeniem metody była konieczność użycia wzorca izotopowego — roztworu o dokładnie znanym składzie izotopowym, trudnego i kosztownego w pozyskaniu. Podjęliśmy się długofalowych badań nad zastąpieniem go roztworem pierwiastków monoizotopowych. Zebrano znaczną liczbę danych sugerujących realność tego podejścia, a opracowana przez nas metoda Monte Carlo pozwala szacować niepewność pomiarów w schemacie SSB. Sukces oznaczałby wymierne oszczędności, uproszczenie procedury i poszerzenie dostępności techniki — dobór badanych pierwiastków przestałby być ograniczony dostępnością dedykowanych wzorców.