Jak rozwija się mowa dzieci, które dorastają w cieniu wojny i migracji? Tym pytaniem zajął się zespół badaczek i badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Slawistyki PAN w projekcie poświęconym rozwojowi językowemu ukraińskojęzycznych trzylatków (projekt realizowany w ramach „IDUB Nowe Idee – Ukraina”).

Naukowcy przygotowali ukraińską adaptację popularnego kwestionariusza rodzicielskiego, który mierzy zasób słownictwa i rozwój gramatyki (CDI-III). Badanie prowadzono w całości online, dzięki czemu mogli wziąć w nim udział rodzice z Polski, z Ukrainy i spoza obu krajów. Rekrutacja - przez media społecznościowe, organizacje pozarządowe, przedszkola i radio - okazała się dużym wyzwaniem, ale ostatecznie zebrano dane od ponad 170 rodzin.

Wyniki pokazały coś budującego: mimo doświadczenia migracji i wojny mowa dzieci rozwija się zgodnie z oczekiwaniami. Wraz z wiekiem rosła liczba znanych słów i używanych konstrukcji gramatycznych, a dziewczynki i chłopcy nie różnili się od siebie istotnie. Nowe ukraińskie narzędzie sprawdziło się bardzo dobrze.

Projekt to nie tylko badanie - to także popularyzacja wiedzy o dwujęzyczności. Zespół przygotował ukraińską wersję apelu „Dwujęzyczność jest normą", wystąpił na konferencjach i międzynarodowych targach książki, a teraz pracuje nad publikacją naukową i skróconą wersją narzędzia gotową do szerokiego stosowania.