Przejdź do treści
Nasza droga do doskonałości!
dr Dorota Dzierzbicka

Śladami papieru. Identyfikacja znaków wodnych w etiopskich rękopisach z kolekcji kościoła Santo Stefano dei Mori w Watykanie

Projekt „Paper Trails” połączył archeologię i etiopistykę w badaniach nad materialnością XVI-wiecznych etiopskich rękopisów papierowych z historycznego księgozbioru wspólnoty przy kościele Santo Stefano dei Mori w Watykanie. Badania zrealizowały wspólnie dr Dorota Dzierzbicka z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW oraz dr Daria Elagina z Uniwersytetu w Münster.

Zespół przeprowadził kwerendy w Biblioteca Apostolica Vaticana, Biblioteca Casanatense, Biblioteca Medicea Laurenziana i Biblioteca Ambrosiana, analizując wszystkie 43 zachowane papierowe manuskrypty pochodzące z dawnej biblioteki Santo Stefano dei Mori. Zidentyfikowano znaki wodne widoczne na kartach rękopisów oraz pozyskano 157 specjalistycznych fotografii wykonanych w prześwicie. Materiał ten pozwoli określić pochodzenie papieru, uściślić datowanie rękopisów oraz badać związki pomiędzy poszczególnymi woluminami.

Szczególną uwagę poświęcono rękopisowi Vat. Et. 44, którego autor opisał podróż z Etiopii do Jerozolimy przez Starą Dongolę w 1596 roku. Analiza znaków wodnych wykazała, że manuskrypt powstał na terenie Italii i był powiązany z innymi rękopisami z księgozbioru Santo Stefano.

Projekt otworzył nowe perspektywy badań nad kulturą rękopiśmienną etiopskiej diaspory w Rzymie, wzmacniając współpracę między badaczami z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu w Münster oraz tworząc podstawy dla kolejnych interdyscyplinarnych projektów badawczych.